Tibereiland

Isola Tiberina
Beoordeling
35 stemmen
Het Tibereiland is een klein eiland in de vorm van een boot gelegen in een bocht van de Tiber, vlak bij het historische centrum van Rome. Sind de tijd van de Romeinse Republiek wordt het eiland geassocieerd met genezing.

Het eiland

Tibereiland, Rome
Het Tibereiland in Rome
Tibereiland tegenwoordig
Het eiland is ongeveer 270 meter lang en op het wijdste punt 67 meter breed. In de begindagen van Rome was het erg belangrijk aangezien hier de rivier het makkelijkst kon worden overgestoken.

Het Tibereiland is met het vasteland verbonden door twee bruggen die reeds in de oudheid bestonden: de Ponte Fabricio, die het noordoostelijke deel van het eiland met het theater van Marcellus op de linkeroever verbindt en de Ponte Cestio, die het eiland met Trastevere, een wijk op de rechteroever, verbindt.

Het eiland in de Oudheid

Ontstaan van het eiland

Volgens een legende werd het Tibereiland gecreëerd toen Romeinse burgers Tarquinius Superbus, de laatste koning uit de dynastie der Tarquinii, verdreven. Uit woede gooiden opstandelingen bussels tarwe die ze van de koning gestolen hadden in de rivier. Vuil en grind hoopte rond de tarwe op en vormde al snel een eiland.
De realiteit is echter heel anders. Het eiland bestond immers reeds lang voordat de Etrusken over Rome heersten en ontstond waarschijnlijk op natuurlijke wijze doordat de rivier hier breder wordt en de stroom er minder sterk is.

Eiland van genezing

Standbeeld van Aesculapius, Palazzo Altemps, Rome
Aesculapius (let op
de staf met de slang)
De geschiedenis van het eiland is nauw verbonden met Aesculapius, de Romeinse versie van de Griekse god van geneeskunde en genezing Asclepius.

In 293 v.C. werd Rome geplaagd door een pestepidemie en de Romeinen besloten een delegatie te zenden naar de Griekse stad Epidaurus om een heilige slang, het symbolische attribuut van Asclepius, mee te nemen. Toen de delegatie terug in Rome aankwam liep hun boot in de buurt van het Tibereiland aan de grond maar de slang slaagde er in om uit het zinkende schip te onstnappen en ze kronkelde zich rond een tak waardoor ze veilig het eiland bereikte. Tegenwoordig is het beeld van een slang die rond een tak kronkelt nog steeds algemeen gebruikt als symbool van geneeskunde.

De Romeinen besloten dat de slang het eiland had aangeduid als plaats voor een tempel opgedragen aan Aesculapius. Nadat deze tempel in 291 v.C. werd voltooid, werden er nog andere tempels op het Tibereiland gebouwd, ondermeer een aan de riviergod Tiberinus en een andere aan Bellona, een oorlogsgodin.

Sinds de bouw van de tempel van Aesculapius is het eiland steeds geassocieerd geweest met genezing. In tegenstelling tot wat de legende ons vertelt werd het eiland waarschijnlijk als geneesplaats uitgekozen omdat het los stond van het vasteland en dus de ideale plaats om mensen te behandelen die aan een besmettelijke ziekte leden. In de oudheid werden mensen waarvan alle hoop op beterschap was opgegeven in de tempel van Aesculapius gelegd en in de middeleeuwen werden pestlijders hier in bewaring gehouden en begraven. Het ziekenhuis van de Fatebenefratelli (doe-goed-broeders) dat in 1584 op het eiland werd gebouwd om pestpatiënten te behandelen bestaat vandaag de dag nog steeds.

Een boot in de Tiber

Schaalmodel van het Tibereiland in het Rome van de vierde eeuw
De 'boeg van het eiland en de
Tempel of Aesculapius
De bootachtige vorm van het eiland, gecombineerd met de legende van de slang gaf de Romeinen het idee om het eiland het uitzicht van een boot te geven door het te omsluiten door een kademuur van kalksteen.

Het meest westelijke punt van het eiland kreeg de vorm van het achtersteven van een schip en het meest oostelijke punt van het eiland kreeg het aanzien van de boeg van een trireem. Het beeld van een boot werd nog verder versterkt toen een Egyptische obelisk voor de tempel van Aesculapius werd geplaatst. De obelisk leek op de mast van een schip en de tempel op een stuurkabine.

Het eiland tegenwoordig

Er blijft nog maar bitter weinig over van de oude Romeinse gebouwen, ook al zijn er nog kleine resten van de stenen bootconstructie terug te vinden, zoals ondermeer een reliëfversiering van de slang van Aesculapius. De belangrijkste gebouwen op het eiland dateren uit de middeleeuwen, met ondermeer het eerder vermelde ziekenhuis, een kerk gewijd aan Sint-Bartholomeüs en een versterkte toren.

San Bartolomeo all'Isola

San Bartolomeo all'Isola, Tibereiland, Rome
San Bartolomeo all'Isola
In 998 n.C. gaf keizer Otto III de opdracht tot de bouw van een kerk op de funderingen van de tempel van Aesculapius. De kerk, die werd gebouwd met materiaal dat werd gehaald uit oude Romeinse gebouwen, werd opgedragen aan de heilige Adalbert, de voormalige bisschop van Praag en een vriend van de keizer. Resten van Adalbert, die in 997 kwam te sterven, werden naar deze kerk overgebracht en vereerd als relikwie. De keizer bracht tevens ook de resten van de apostel Bartholomeüs naar deze kerk. Adalbert werd door de inwoners van Rome aanzien als een buitenlandse heilige en daarom wijdde men de kerk in de twaalfde eeuw aan Bartholomeüs in plaats van Adalbert.

Colonna Infame, Piazza San Bartolomeo all'Isola, Tibereiland, Rome
Colonna Infame
De kerk werd aan het begin van de twaalfde eeuw heropgebouwd maar het huidige gebouw dateert uit 1624 toen het werd heropgebouwd door Martino Longhi de Jonge nadat de kerk tijdens de overstroming van 1557 ernstige schade had opgelopen. Enkel de twaalfde-eeuwse campanile, in romaanse stijl, bleef onaangeroerd.
De voorzijde van de gevel is barok. Binnen in de kerk bevindt zich een kleine fontein uit de tijd van Otto dat waarschijnlijk werd gebouwd bovenop de antieke fontein van de tempel van Aesculapius. De beelden rond de fontein beelden Jezus, Bartholomeüs, Adalbert en Otto III uit.

Voor de kerk ligt een klein plein met in het midden de Colonna Infame (Zuil van de schande). Tot in het midden van de negentiende eeuw werden de mensen die hun paasplicht niet waren nagekomen hier te schande gemaakt door hun naam op de zuil te afficheren. Tegenover de kerk, aan de overkant van het plein, is het ziekenhuis van de Fatebenefratelli.

De bruggen

Ponte Fabricio en de Caeatanitoren, Tibereiland, Rome
Ponte Fabricio en
de Caetanitoren
De twee bruggen die het eiland met de rest van Rome verbinden zijn na tweeduizend jaar nog steeds min of meer intact.

De oudste brug is de Ponte Fabricio, die in 62 v.C. werd gebouwd als de Pons Fabricius. Het verving een bestaande houten brug. Op de borstwering van de brug staan twee pilaren met marmeren hermen die Janus, de god van het begin en einde toont met vier gezichten. Dit verklaart ook waarom de brug door de plaatselijke bewoners Pont dei Quattro Capi (brug van de vier hoofden) wordt genoemd. De brug wordt bewaakt door de middeleeuwse Torre dei Caetani, een versterkte toren die in de tiende eeuw werd gebouwd en later werd geïntegreerd in het complex van de kerk van Sint-Bartholomeüs.

Aan de andere kant verbindt de Ponte Cestio het Tibereiland met de wijk Trastevere. Deze brug werd in 42 v.C. gebouwd als de Pons Cestius. Enkel de middelste boog is origineel.

Ponte Rotto, Rome
Ponte Rotto
Vanaf de twee bruggen kan je de resten zien van een nog oudere brug, de Pons Aemilius, die oorspronkelijk in 179 v.C. werd gebouwd. In 142 v.C. werd het in steen heropgebouwd waarmee het de eerste stenen brug in Rome werd. De brug werd vernield tijdens de overstroming van 1598, toen het water bijna twintig meter boven de zeespiegel rees. De brug werd nooit hersteld en de enkele overblijvende boog wordt nu Ponte Rotto (gebroken brug) genoemd. Je kan nog steeds een mooi reliëfsculptuur van een draak waarnemen. De draak is het heraldische symbool van paus Gregorius XIII en werd in de zestiende eeuw toegevoegd.
829
rome
nl
x
Druk op <ESC> om het venster te sluiten
© 2018 www.aviewoncities.com