Santa Maria Novella

Santa Maria delle Vigne
Beoordeling
5 stemmen
Links
De gotische Santa Maria Novella kerk heeft een prachtig interieur dat versierd is met talloze fresco's en beeldhouwwerk. In het aanpalende klooster zijn nog meer middeleeuwse kunstwerken te bewonderen.
Santa Maria Novella, Florence
Santa Maria Novella
De kerk is gelegen aan de westelijke grens van de oude stad, in een wijk die in de zesde eeuw verwoest werd door invallend Ostrogoten. Toen het gebied een eeuw later werd heropgebouwd kreeg het de naam 'novellae' (nieuw), vandaar de naam van de kerk.

Geschiedenis

Op deze plaats werd in de negende eeuw een kleine kapel gebouwd. Het werd aan het einde van de tiende eeuw vervangen door een kerk, die in 1094 werd ingewijd. In 1221 werd de kerk overgedragen aan de dominicanerorde. Hun gemeenschap breidde snel uit en al gauw werd de kerk te klein bevonden. In 1279 werd de bouw van een nieuwe, grotere kerk aangevat naar een ontwerp van twee dominicaanse monniken. Ze werd in 1357 voltooid maar pas decennia later, in 1420, werd ze door paus Martinus V ingewijd. De voorgevel was toen nog onafgewerkt. Deze werd uiteindelijk in 1458-1470 voltooid in een Florentijns-renaissancestijl.

De kerk

Gevel

Lunet met Thomas van Aquino op de gevel van de Santa Maria Novella kerk in Florence
Lunet

Fronton van de Santa Maria Novella kerk in Florence
Fronton
De voorgevel van de Santa Maria Novella heeft een afwisselend patroon van wit en groen marmer, kenmerkend voor Florentijnse kerken.

Het onderste gedeelte van de gevel werd in 1350 afgewerkt en bevat zes avelli, graftombes in nissen. Ze zijn versierd met emblemen en wapenschilden van de families die hier begraven werden. Net boven de meest linkse en meest rechtse nis zijn astronomische instrumenten te zien die in 1572 werden gemaakt om de Juliaanse kalender te corrigeren.

De drie lunetten boven de deuren werden in 1616 geschilderd door Ulisse Cocchi. De middelste toont Thomas van Aquino en de andere beelden taferelen uit de bijbel uit. Net onder de laagste kroonlijst is er een fries te zien met een patroon van een bol zeil, het symbool van de Rucellai familie. Zij voorzagen de fondsen om het bovendeel van de gevel af te werken.

Dit deel, boven de lagere kroonlijst, werd ontworpen door Leon Battista Alberti, die een ontwerp in renaissancestijl creëerde dat mooi past bij de gotische stijl van het onderste deel van de gevel. De fraaie voluten verbergen de daken van de zijbeuken. De zon op het fronton is een symbool van Thomas van Aquino, een dominicaanse heilige.

Klokkentoren

De klokkentoren van Santa Maria Novella werd in 1330 gebouwd als uitkijktoren om snel het uitbrekende vuurhaarden te kunnen opsporen. De slanke toren met hoge piramidevormige spits heeft een hoogte van bijna negenenzestig meter.

Interieur

Hoofdschip van de Santa Maria Novella kerk in Florence
Hoofdschip
De kerk heeft een grondplan in de vorm van een Latijns kruis met een middenschip en twee zijbeuken. De pilaren die de beuken van het schip scheiden ondersteunen spitsbogen waarvan de randen beschilderd zijn in een opvallend zwart-wit patroon.

De aandacht van bezoekers wordt getrokken door een groot kruisbeeld dat aan het plafond hangt. Het kruisbeeld werd gemaakt door Giotto, waarschijnlijk aan het begin van de veertiende eeuw. Het werd in feite gemaakt voor het hoofdaltaar.

De marmeren preekstoel aan de tweede zuil aan de linkerkant werd in 1443 ontworpen door Filippo Brunelleschi maar hij liet de bouw ervan over aan Giovanni di Pietro del Ticcia en zijn geadopteerde zoon en student Andrea Cavalcanti. Deze laatste ontwierp de reliëfs met bijbelse taferelen die de preekstoel verfraaien.

Tombe van Antonio Strozzi in de Santa Maria Novella kerk in Florence
Tombe van
Antonio Strozzi

Heilige drievuldigheid, Santa Maria Novella, Florence
Heilige drievuldigheid

Capella Maggiore, Santa Maria Novella, Florence
Hoofdkapel

Kapel van Filippo Strozzi, Santa Maria Novella, Florence
Strozzi kapel

Johannes wekt Drusiana tot leven, Capella di Filippo Strozzi, Santa Maria Novella, Florence
Drusiana wordt
uit de dood gewekt
(Strozzi kapel)
Tegen de muren staan een aantal grafmonumenten. Aan de rechtermuur bevindt zich de kleurrijke graftombe van Jozef II, de patriarch van Constantinopel die in Florence stierf tijdens het Concilie van Florence. De tombe is versierd met een portretschildering van de patriarch. De graftombe erboven is die van de dominicaanse bisschop Aldobrandino Cavalcanti. De meest monumentale tombe in de kerk is die van Antonio Strozzi, een lid van de machtige bankiersfamilie. De tombe werd gemaakt door drie kunstenaars. Strozzi ligt opgebaard in een zwarte marmeren sarcofaag voor een wand opgeluisterd met beelden van Maria en engelen.

De kerk is vooral beroemd om haar vele fresco's. Een van de beroemdste is de fresco van de heilige drievuldigheid op de noordelijke muur, in 1428 gemaakt door Masaccio. Het wordt geroemd als een van de eerste voorbeelden van het correct gebruik van perspectief en anatomie uit de renaissance.

De meeste fresco's zijn te zien in de kapellen. De kapel in de apsis is de Capella Maggiore (hoofdkapel), ook wel Tornabuoni kapel genoemd. In deze kapel bevindt zich het kerkkoor. Hier staat ook het druk versierde marmeren altaar dat relatief recent, in de negentiende eeuw, werd gemaakt. Het houten kruisbeeld, uit de zestiende eeuw, is een werk van Giambologna. De koorbanken dateren uit de vijftiende eeuw, evenals de drie glas-in-lood ramen in de achtermuur die in 1491 werden vervaardigd naar een ontwerp van Domenico Ghirlandaio. Dezelfde kunstenaar, die indertijd werd bijgestaan door een veertienjarige Michelangelo Buonarroti, creëerde eveneens de magnifieke muurschilderingen. Deze fresco's, die uit 1485-1490 dateren, tonen taferelen uit het leven van Maria, aan wie de kerk is gewijd, en uit het leven van Johannes de Doper, de patroonheilige van Florence. Plafondschilderingen tonen de vier evangelisten.

Rechts van de hoofdkapel bevindt zich de Strozzi-kapel, die op vraag van Filippo Strozzi - de beroemdste telg uit de machtige Strozzi familie - door Filippino Lippi met fresco's werd beschilderd. De muurschilderingen beelden gebeurtenissen uit het leven van de apostel Filippus en Johannes de Evangelist uit.

Een andere kapel die gebouwd werd voor de Strozzi familie is de Cappella Strozzi di Mantova (Strozzi van Mantua kapel). De naam verwijst naar de stad Mantua, waar leden van de Strozzi familie leefden nadat ze uit Florence werden verbannen. De kapel werd tussen 1351 en 1357 versierd met fresco's van Nardo di Cione, die de hel, het vagevuur en het paradijs voorstellen. De inspiratie voor de fresco's was afkomstig van een epos van Dante, genaamd 'de goddelijke komedie'. Dante zelf wordt samen met leden van de Strozzi familie afgebeeld op het fresco van het paradijs. Nardo di Cione creëerde ook de glasramen met portretten van Maria en Thomas van Aquino.

In de Gondi kapel hangt een houten kruisbeeld gemaakt door Brunelleschi. Hij maakte het beeld nadat Donatello hem had gevraagd wat hij dacht van het kruisbeeld dat Donatello had gemaakt voor de Santa Croce. Brunelleschi zij hem dat zijn Jezus eruit zag als een hansworst. Beledigd zei Donatello dat Brunelleschi het dan zelf maar eens moest proberen om een kruisbeeld te maken. Brunelleschi ging de uitdaging aan en creëerde een kruisbeeld enkel om Donatello te tonen hoe het hoorde. De kapel was oorspronkelijk met fresco's versierd maar deze werden in 1503 verwijderd en de kapelmuren zijn nu bezet met zwarte en witte marmeren panelen.

Fresco in de Bardi kapel van Santa Maria Novella, Florence
Bardi kapel
Links van de Gondi kapel is de Gaddi kapel, gewijd aan de heilige Hiëronymus. Hier staan twee graftombes die naar verluidt zouden zijn ontworpen door Michelangelo. Ze bevatten de stoffelijke resten van de kardinalen Niccolò Taddi en Taddeo Taddi. Boven de graftombes zijn marmeren bas-reliëfs te zien. De kapel heeft ook een prachtige marmeren vloer en een plafond beschilderd met fresco's. De plafondschildering is van de hand van Alessandro Allori en toont taferelen uit het leven van Hiëronymus.

In de Santa Maria Novella zijn nog een aantal interessante kapellen te zien. De Capella della Pura (kapel van de zuiverheid van de Madonna) werd gemaakt door een deel van het kerkhof te overdekken nadat zich hier een mirakel zou hebben voltooid. De Rucellai kapel, aan het einde van de rechterdwarsbeuk, is gewijd aan de heilige Catharina van Alexandrië. Het bevat een veertiende-eeuws beeld van de Madonna en kind, een werk van Nino Pisano.
De nabijgelegen Bardi kapel bevat fresco's van Duccio di Boninsegna en een retabel van de Madonna van de rozenkrans, gemaakt in 1570 door Giorgio Vasari.

Kast in de sacristie of Santa Maria Novella, Florence
Sacristie
Een andere prachtige ruimte in de Santa Maria Novella is de sacristie. Het werd oorspronkelijk in 1380 gebouwd als kapel en is prachtige versierd met lambrisering in walnoot en ebbenhout met vergulde randen. Aan drie zijden staan rijk versierde kasten; de deuren in de middelste kast werd door Camillo Perini beschilderd met heiligenfiguren. Tegenover deze kast hangt een vijftiende-eeuws kruisbeeld van Maso di Bartolomeo, geflankeerd door twee rondellen gemaakt door Jacopo Vignali die de heiligen Franciscus en Dominicus links en Bonaventura en Tomas rechts tonen. Onder de rondellen staan wasbakken, één geglazuurd en de andere in marmer.

Kerkhof

Rechts van de Santa Maria Novella kerk bevindt zich een ommuurde begraafplaats, de laatste rustplaats voor talloze welgestelde Florentijnen. In de muren rondom de begraafplaats zijn tachtig avelli te zien - grafnissen gelijkaardig aan deze in de voorgevel van de kerk, waarin leden van nobele Florentijnse families werden begraven. Wapenschilden op de nissen vertegenwoordigen de families.

De kloosterhoven

Groene kruisgang, Santa Maria Novella, Florence
Groene kruisgang
Links van de kerk bevindt zich het klooster van Santa Maria Novella met twee kruisgangen, waarvan er één toegankelijk is voor bezoekers.

Groene kruisgang

Net achter de ingang van het klooster ligt het Chiostro Verde (groene kruisgang). De kruisgang werd in 1330-1350 gebouwd. De muren werden in de vijftiende eeuw opgefleurd met fresco's van Paolo Uccello die taferelen uit het oude testament uitbeelden. De naam van de kruisgang verwijst naar de groene schijn van de fresco's die helaas allen beschadigd raakten tijdens de overstroming van 1966. Ironisch genoeg is een van de meest beschadigde werken 'de zondvloed', van omstreeks 1445.

Spaanse kapel

Strijdende kerk en overwinnende kerk, Spaanse kapel, Santa Maria Novella, Florence
Strijdende kerk
en overwinnende kerk

Triomf van de katholieke kerkleer, Spaanse kapel, Santa Maria Novella, Florence
Triomf van de katholieke kerk
Aan de noordkant wordt de groene kruisgang begrensd door de Cappellone degli Spagnoli (Spaanse kapel). Deze prachtig versierde kapel werd oorspronkelijk in 1345-1355 gebouwd als kapittelzaal. De naam dateert van omtrend 1566, toen Eleonor van Toledo, de Spaanse echtgenote van Cosimo I de' Medici, het gebouw begon te gebruiken als kapel voor haarzelf en haar Spaanse hofhouding.

De kapel werd gebouwd door Fra Jacopo Talenti voor Mico Guidalotti, een belastingontvanger. Toen hij stierf liet Guidalotti een grote som geld na voor de versiering van de muren, die hij wilde laten beschilderen met fresco's. In 1365, tien jaar na het overlijden van Guidalotti, werd zijn wens eindelijk ingewilligd en Andrea di Bonaiuto, een plaatselijke schilder, kreeg de opdracht toegewezen. Hij creëerde een frescocyclus met religieuze thema's gerelateerd aan de kerkleerstellingen, Christus en de Thomas van Aquino. Op één van de fresco's, 'de strijdende en overwinnende kerk', is de voltooide kathedraal van Florence te zien, ook al was de kathedraal toen het schilderij werd gemaakt nog in opbouw.

Grote kruisgang

Ten noorden van de Spaanse kapel ligt nog een andere kruisgang, de zogenaamde grote kruisgang, gebouwd tussen 1340 en 1360. De muren zijn bedekt met fresco's die taferelen tonen uit het leven van dominicaanse heiligen. Helaas is deze kruisgang niet toegankelijk voor het publiek.
3018
florence
nl
x
Druk op <ESC> om het venster te sluiten
© 2017 www.aviewoncities.com